Haz 16

ZEKÂ ve HOWARD GARDNER’IN ÇOKLU ZEKÂ KURAMI

Zekâ, beynin öğrenme, anlama, soyut düşünme, sebeplendirme, planlama, problem çözme gibi zihinsel işlevlerine verilen isimdir. Kelime olarak çok geniş anlamda kullanılsa da psikolojide, psikologlar tarafından yaratıcılık, kişilik, karakter, bilgi ve akıl gibi değişik kategorilere ayrılmıştır.

Yakın zamana kadar, endüstri toplumunun bir gereği olarak “Matematik ve Fen Bilimleri”nin üstünlüğü nedeniyle insan zekâsı bu standartlar çerçevesinde ölçülmüş ve değerlendirilmiştir. Böylece de matematik ve fen bilimleri üstünlük ve seçkinlik ifadesi olmuştur.

Harvard ve Boston Üniversitelerinde Psikoloji Profesörü olan ünlü Psikolog Howard Gardner bu tek zekâ tipine karşı çıkarak, insanların daha başarılı olduğu değişik alanlar bulunduğunu ve bu alanlarda zekâya dayalı büyük beceriler gösterebildiğini ifade ederek “Çoklu Zekâ” (Multiple Intelligence ) teorisini ortaya atmıştır.

Gardner’ın çalışmalarına göre zekâ alanları şöyledir:

1.Dilsel Zekâ: Yazma, konuşma, espriler yapma

Dilsel Zeka, dili etkili bir biçimde kullanma, kelimelerle ve seslerle düşünme, dildeki kompleks anlamları kavrayabilme, insanları ikna edebilme, dildeki farklı yapıları fark edebilme, yeni yapılar oluşturabilme, farklı dilsel kalıplarla ilgilenme becerisidir.

2.Mantıksal/matematiksel Zekâ: Problem çözme, sorgulama, hesap yapma, deney yapma.

Matematiksel – Mantıksal Zeka, sayılarla çalışma, muhakeme etme, tümevarım ve tümdengelim teknikleri ile düşünebilme, soyut ve sembolik problemleri çözebilme, kavramlar, düşünceler ve fikirler arası kompleks ilişkileri algılayabilme becerisidir.

3.Görsel /alansal Zekâ: Boyama, çizme, harita okuma, motif çizme, örnek yaratma.

Görsel–Mekânsal Zeka, resimlerle, şekillerle düşünebilme, görsel dünyayı algılayabilme, şekil, renk ve dokuları zihnin gözleriyle görebilme ve bunları sanatsal formlara dönüştürebilme yeteneğidir. Psiko-motor becerilerin gelişmesiyle başlar, el-vücut-beyin koordinasyonunun gelişimi küçük kas gelişiminin mükemmel çalışmalarıyla geliştirilebilir.

4.Bedensel / kinetiksel Zekâ: Dans, egzersiz, spor yapma, mümkün olduğunca hareket etme.

Kinestetik–Bedensel Zekâ, aklın ve vücudun mükemmel bir fiziksel performansla birleştirilerek belli bir amaca yönelik faaliyetlerin sergilenebilmesi yeteneğidir.

5.Müziksel / Ritmik Zekâ: Şarkı söyleme, tempo tutma, müzik dinleme, enstrüman çalma.

Müziksel – Ritmik Zekâ, sesler, notalar, ritimlerle düşünme, farklı sesleri tanıma ve yeni sesler, ritimler üretme, ritmik ve tonsal kavramları tanıma ve kullanma, çevreden gelen seslere ve müzik aletlerine karşı duyarlı olabilme becerisidir.

6.Sosyal Zekâ: Gruplarla çalışma, aracılık etme, birinin duygularını anlama.

Sosyal Zekâ insan aklının en önemli özelliklerindendir. Ünlü eğitim bilimci Humprey’e göre insan zihninin en yaratıcı kullanımı, insan ilişkilerini etkili olarak sürdürmekle olur.

Kişilerarası – Sosyal Zekâ insanlarla birlikte çalışabilme, Sözel – Bedensel Zekâ dilini etkili bir biçimde kullanarak çok farklı karakterlere sahip insanlarla kolaylıkla iletişim kurabilme, insanları yönetebilme, onlarla uyumlu çalışabilme ve insanları ikna edebilme becerisidir.

7.Kişiye dönük Zekâ: Derin düşünce, hayal kurma, hedef koyma, yalnızlığı tercih etme

Kişisel – İçsel Zekâ, kendimiz hakkındaki duygu ve düşünceleri şekillendirebilme, yaşamı sürdürebilme ve yaşadıklarımızdan öğrendiklerimizle, hayat felsefemizi oluşturabilme, yaşamımızı bu doğrultuda planlanma, kişisel istek ve hayaller oluşturabilme becerisidir.

2 Yorum “ZEKÂ ve HOWARD GARDNER’IN ÇOKLU ZEKÂ KURAMI”

  1. ysmn :

    teşekkrlr…….

  2. hsyn cngz :

    teşekkür ederim

Yorum Yaz

Wordpress Temaları | Türkçeletiren: Estetik